Üstün yetenekli insanları anlamak üzerine bazı notlar

Geçtiğimiz günlerde Twitter’da ‘absolute kulak’ adı verilen üstün yeteneğe sahip Yunus’un konservatura girememesiyle ilgili bir paylaşım yapmıştım… Beklentimin çok ötesinde bir sahiplenme ile karşılaştım. Daha önce 9.45 sınırlaması yüzünden sınava geç kalıp perişan olan Adanalı genç de bu şekilde sahiplenilmişti.

Türkiye’de insanların büyük çoğunluğu her şeye rağmen düşeni, haksızlığa uğrayanı ve ihtiyaç sahibini fark ediyor, koruyor, gözetiyor…

O kadar fazla yorum geldi ki; üzerinde bir yazı yazacak derecede ciddi bir veri oluştuğunun farkına vardım. Gelen tüm yorumlar üzerine, tek tek cevap vermektense, topluca bazı görüşlerimi paylaşmak isterim:

  • Öncelikle yoğun bir şekilde bu arkadaşımızın haksızlığa uğradığı görüşü net olarak hakim… Çünkü doğru olan da bu. Sebebi basit; bir kişi Asperger/Otizm tanılı ise ve de üzerine üstün yetenekli olduğu da belgeliyse bu kişiyi normal prosedürlerle uğraştırmamak lazım. Üstün yetenekli bireyler; inanılmaz matematiksel beceriler gösterebilir. Örneğin Daniel Tammet, rakamları şekiller olarak algılıyor, inanılmaz işlemleri anında yapabiliyor:

Stephen Wiltshire gibi inanılmaz bir hafıza ve yeteneğe sahip olup 40 dk.lık bir helikopter yolculuğu sonrası bir şehrin panaromik resmini yapabilir:

Veya Yunus gibi müziğe karşı normal insanların gösteremeyeceği ve pratik yaparak da elde edemeyeceği özellikleri olabilir…

Bu insanların beyinleri çoğunlukla başka alanlarda benzer becerileri sergileyemiyor.

O yüzden; bu kişilerin üstün yeteneklerine odaklanmak yerine onları herkes gibi bir sınava tabi tutmak… Örneğin sizi alıp 40 dk. bir helikopter yolculuğu ile İstanbul’u gezdirdikten sonra ‘hadi şimdi tüm şehrin resmini eksiksiz yap’ demekle; 17822378 x 198797823 çarpımının sonucunu 3-5 saniyede bulmanızı beklemekle aynı…

Üstün zeka ile üstün yetenek arasındaki farkı görmek lazım…

  • Bu insanların normal insanlarla aynı kefeye konulmaması konusunda anlaştıysak gelelim bunları nasıl tespit edeceğimize. Bu konu oldukça çetrefilli. Eski kuşak, ne yazık ki, bu özelliklerin farkına varmıyor. Bir takım olağandışılıkların farkına vardığında da bunları bastırmaya, sindirmeye, çocuğu ‘normalleştirmeye’ çalışıyor.

Aklıma hep gelen örnek, Zeka Derneği Başkanı, babasının işlettiği pidecinin müdavimi olduğu için tesadüfen keşfedilen Melike…

Böyle kaç çocuğun, okula uyumsuz, başarısız vb. sebeplerle kenarda köşede kaybolduğunu düşünmek bile etmek istemiyorum.

Ailelere ve okullara düşen sorumluluk bu anlamda oldukça ağır… Ve dürüst olmak gerekirse altından kalkılabilecek, buna yönelik eğitim aldıkları bir alan değil. Devletin üstün yetenekli bireyleri böyle hasbelkader sosyal medyada keşfetmenin ötesinde ciddi bir ajandası olması gerek. Bu şart… Bir ülke kendi üstün yeteneklerini neden bulup değerlendirmek istemez, neden şansa bırakır?!…

  • En çok dikkatimi çeken konulardan biriyse, az sayıda da olsa bazı genç arkadaşların durumu bilmelerine rağmen ‘YGS’de şu kadar soruyu yapamıyorsa zaten her şeyi bıraksın…’ tavrı…

Şimdi ben bunu bir çeşit Stockholm sendromu olarak görüyorum… Sınav sisteminin içine hapsolmuş gençlerden bazıları artık bu mevzuyu (biraz da başarı gösterince) sahiplenmeye başlamış bile :).. Bu oldukça dramatik bir durum.

Üniversite sınavındaki başarının bireylerin sonraki hayatına bire bir yansıyan bir durum olmadığı oldukça açık… O yüzden YGS’de 20 soru yapsa ne olacak yapmasa ne olacak.

Türkiye’nin bir çeşit sınav sistemine tabii ki ihtiyacı var ancak o sistemin bu sistem olmadığı zannediyorum ortada.

Ülkece ciddi bir ölçme değerlendirme sorunumuz olduğu, insanlarımızın yetenek profilleri ile ilgili bir ajandamız olmadığı çok net.

Not : Oldukça yeni 2017 Nisan yapım bir film var dahi çocuklarla ilgili; Gifted.

Kesin tavsiye…

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s